Paralimpikoak Londresen

Para-ekuestre ditziplina 31-n itxi zuen Londreseko joku paralimpikoetarako klasifikaketa, 2010-eko urritik irkita zegoena.
Asteburu honetan CAVAren CPEDI-aren azken saiakera suposatzen zuen Espainiarentzat, lortu ez zuena. Orduan gureak ez dira Londres 2012 ean egongo, baina positiboa izan daiteke ikustea gure herrialdean gero eta ditziplina zabalagoa dela.
Joango diren herrialdeak Britainia Handia, Alemania, Danimarca, Kanada, AEB, Holanda, Brasil, Irlanda, Italia, Hego-Afrika, Mexiko, Singapur, Australia eta Frantzia izango dira. Zelanda Berria, Norvegia eta Finlandiak bi zaldun izango ditu herrialdeko eta Bermudak, Argentina, Japon, Hong-Kongek eta Austriak zaldun bakarra izango dute.
 Baina oraindik 3 partizipazio geratzen dira emateko eta Komisio Paralimpico Internazionalak eta FEI-ak emango dituzte hurrengo apirilak 9an.

Galopeak

Zaldiketan beste kirol batzuetan bezala tituluak atera daitezke zure maila erakusteko eta lehiaketetan sartzeko. Karatean dauden gerrikoen antzera funtzionatzen dute baia zaldiketan galopeak deitzen dira. Batetik zazpira daude, eta zalditegi batzuetan bakarrik atera ditzakezu. Titulu hauek azterketa bidez egiten dira, zati teoriko bat dago ahoz zein idatziz egiten dena eta zati praktikoa dago ere. Ordaindu beharra dago ere, eta egia esanda oso garestiak dira. Irakasle batzuk joaten dira zu ikusteko eta frogatzeko. Leku gehienetan 1-3 galopeetan zati teorikoak ahoz egiten dira eta nahiko errazak dira. 3 liburu daude ikasteko: 1-4, 5-6 eta 7.

Galope 1: Praktikan paso, trotea egin beharko du, baita figura basikoak(diagonalak,zirkuluak...). Teorian zaldiaren zati basikoak(gurutzea, grupa, burua...), arau basikoak(kaskoa eramatea, irakaslearen permisua sartzeko...) eta hainbat gauza basiko(zaldien koloreak) ikasi beharko ditu.
Galope 2: Praktikan galope 1ean egindako gauzak gehi galopea egin beharko da. Gauza pixka bat zailagoak ikasi beharko dira: nola zaindu, nola lotu etab.
Galope 3: Hemen saltoarekin hasten da, salto oso txiki eta aislatua da. Gero teorian, pistan dauden letrak, abiadura desberdinen faseak; eta zati zailagoak, buruan zein hanketan.

Galope 4: Hemen aldaketa handia hautematen da, idatziz egin behar delako eta definizioak ikasi eta ondo azaldu behar dituzulako. Gainera lehen ikasitako guztia idatziz azaldu behar duzu eta praktikan salto ibilbidea egin behar da, 75 cm-ko altueran gutxi gora-behera. Doma egin behar da baita ere, gauza berriak egin behar dira(galope trokatua, zezioak, ondoko desplazamenduak...). Gainera domarako bendak jartzen ikasi behar duzu.

Galope 5: Saltoan ibilbide altuagoak, muroak, pantailak eta guzti. Doman mota guztiko ariketak eta crossa egin beharko da, zelaian egindako saltoak. Teorikoan hezur eta gihar guztiak jakin beharko dira.

Zaldien hizkuntza

Zuk zaldi bat ikustean jakin dezakezu nola dagoen eta gainera oso erraza da. Bere belarrietan fijatu behar zara:
1. Lasai, seguru, adi:  bi belarriak mugitzen ditu  edo aldeetara biratuta ditu.
2. Kurioso: Bi belarriak tente eta aurrera begira, gainera lepoa luzatuta eta askotan gauzak usaintzen hasten da.
3. Entzuten zaitu: Lepoa mugitu gabe bi belarriak pixka bat atzera biratu.
4. Urduri eta mesfidati: lepoa pixka bat atzera botata eta aurpegia altzatuz, belarriak atzera.
5. Mehatxuka: Hortzak erakutsiz lepoa guztiz luzatuz eta belarriak guztiz atzera botaz.

Zaldiek ere pertsonak bezala, gustuko gauzak, janariak etab. dituzte. Gustatzen zaizkien gauzak: Premioak(zanahoriak, azukre koxkorrak, sagarrak edota lepoan palmadatxoak), ahots goxoarekin hitx egitea, belarretan korrika egitea edo deskantsatzea lan egin ondoren, orraztu, zaldi lagun batekin egotea. Ez zaie gustatzen: mugimendu azkarrak, indarrez tiratzeak, espaldan golpeak, belarriak ikutzea, bakarrik geratzea, ez jatea beste zaldiek egiten dutenean, intsektuak, jatean molestatzea.

Ariñezen egindako salto clinic batzuen linkak utziko ditut hemen. Hainbat ariketa ezberdin egin genituen, adibidez zirkulu txiki batean lau salto nahiko baxu jarriz, jarraian denak saltatzea zirkulutik atera gabe. Ariketa oso zaila da zaldiak elastikotasun jakin bat izan behar duelako. Horretarako berotze ariketetan doma klasikoan egiten diren ariketak egitea komeni da: espaldak barnera, zezioak etab. Baita erritmo aldaketak ere gero salto ariketetan erritmoak asko aldatu behar direlako, adibidez zirkulu horiek erritmo geldoan egin behar dira eta lineak nahiko erritmo aktiboan. Kontuan hartu behar da ere zure zaldiaren elastikotasuna edo erritmoa berotze ariketak aukeratzeko.
Linea 3
Linea 4
Linea 5
Fondo
Zirkulu 2

Arrazak eta kapak

Gaurko honetan zaldiketaz baino gehiago zaldiaz hitz egingo dut. Zaldiek hainbat kualitate dituzte eta klasifikatzen dira. Lehenik, poniez hitz egingo dut. Poniak zaldi txikiak dira, lurretik beraien sorbaldara (cruz) 1.47m baino gutxiago izan behar dituztenak. Hori baino gehiago neurtzen badu zaldia deitzen zaio. Gero ponien klasifikazioaren barruan honela klasifikatzen dituzte: A poniak 1.10m-raino neurtzen dutenak, B poniak 1.30m-raino, C poniak 1.40m-raino eta azkenik D poniak 1.47m-raino. Poniek bere arrazak dituzte eta oso gomendagarriak dira ume txikientzat.Adibidez: Shetland ponia edo americar ponia.

Hau Shetland ponia da.

Zaldiketa modalitateak

Hainbat modalitate daude baina ni bostetan oinarrituko naiz. Modalitateak zaldiarekin egiten dituzun aktibitate edo ariketa mota ezberdinak dira. Lehenik,  obstakuluen jauzietaz hitz egingo dut. Modalitate hau zaldiarekin barra edota beste obstakulu batzuk(muruak, zuhaixkak...) salto egitean datza. Jinetearen lana zaldia erritmo jakin batean mantentzea, zaldia ez desbideratzea eta ondo salto egitea da. Gainera salto egiteko  aulki eta komplementu bereziak erabiltzen dira. Zaldiarenak: aulki txikia, zintza lodiagoa beheko batean, protektoreak zaldiak hanketan min ez egiteko; buruan kabezada normala gehienetan tijerilekin, ahoan"cierrabocas" eta bocadoa zaldiaren arabera. Zaldunak salto egin nahi badu berdin du nola jantzita joan baina konkurtsoetarako arropa jakin bat eraman behar da: praka zuriak, bota altuak eta beltzak, kaskoa beti, alkandora zuria, amerikana beltza, gorria, berdea edo urdina eta fusta nahi bada. Saltoen konpetizioetan hainbat jauzien ibilbidea egin behar da egin ahal den azkarren eta penalizazio gutxienekin. Barra bat botatzen baduzu penalizatzen zaituzte eta rehuse deritzonarekin ere bai. Rehusea zaldia salto aurrean gelditzea edo salto ez egitea da.

Gero doma klasikoaz hitz egingo dut, frantsesez dressage deitzen dena. Doma klasikoa  zaldiaren menpekotasuna lortzearen eta obedientziaren diziplina da. Abiadura desberdinetan hainbat norabidetan ariketak egitean datza. Zaldiarekin zirkuluak, diagonalak etab. egitea da domaren gauzarik simpleena eta gero beste mota batzuk daude adibidez, zaldia alboz ibiltzea edota altxatzea, hala nola, "levada", "apoyos", Sorbaldak barnera eta kanpora mugitzea... Hemen konplementuak zaldiaren arabera  jartzen dira: aulkian manta(sudaderoa) zuria, batzuei ahoan bokado gogorragoak jartzen zaizkie, baina horia zaldiaren araberakoa da; bendak jarri daitezke hanketan lesioak ez izateko baina zuriak izan behar dira; aulkian luzeagoak dira eta zaldunaretzat erosogoak. Zaldunak saltoan bezala konpetizioetan arropa jakin bat eraman behar du: alkandora zuria, bota altu eta beltzak, amerikana beltza, txistera edo kasko beltza eta ezin dezakete fustarik edo espuelarik eraman hori deskalifikazioa da. Zure  nibelaren arabera konpetizioetan apuntatu ahalko zinakete eta bakoitzean ariketa desberdinak eskatzen dizkizute.

Orain beste modalitate batzuez gainetik hitz egingo dut. Raid: zaldien erresistentzia proba zailenak dira, distantzia oso luzeak eginez, basamortu baso zein bideetatik. Zaldi hoberenak arabiar zaldiak dira. Cross: zelaian egiten den salto proba, ez daude barrarik baina bai enborrak, ibaiak, zuhaixkak... Volteo: zalgi baten gainean zutik zein beste gauzak eginez mugitzea, hainbat pertsona egiten dute zaldi bakoitzaean. Gimnasia erritmikoarekin zerikusia du. Abiadura lasterketak: apostuak eginez zirkuitu itxi batean lasterketa irabaztean datza. Karroak: abiadura lasterketen antzerakoak dira baina karroekin. Trotoi lasterketak ere deitzen dira, trotean doazelako.

Hori Raid-a da.

Hori Cross-a edo lehiaketa kompletoa da.

 

Hau Karroen- trotonen lehiaketa da.

Kaixo!

Blog honetan zaldiketaz hitz egingo dut. Zaldiketan hainbat modalitate daude, zaldunaren arabera, zaldiaren edo poniaren arabera, egin nahi duzunaren arabera... Nik hauek guztiak azalduko ditut blog honetan haien berezitasunak azalduz. Modalitate bakoitzean bere txapelketa desberdinak daude, hala nola, saltoak, doma klasikoa, cross-a etab. Hauetan parte hartzeko tituluak  atera behar dituzu"galopeak" izenekoak. Galopeen antolapena azalduko dut: nola ateratzen diren, zenbat dauden, dirua... Zaldien berezitasunak ere jarriko ditut, komunikazioa, gauza interesgarriak, arrazak...